Α) Ως προς την αποτελεσματικότητα
Μαρία Θεοδωρίδου (πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμού) 8/3/2021:
- Αναδρομική μελέτη «Εδιμβούργου» με 5.000.000 άτομα:
Σε ένα μήνα από την 1η δόση:
Με το εμβόλιο της Pfizer → 85% μείωση εισαγωγών σε νοσοκομεία
Με το εμβόλιο της Astra-Zeneca → 94% μείωση εισαγωγών σε νοσοκομεία [2]
- Δεύτερη αναδρομική μελέτη Ηνωμένου Βασιλείου με 7.500.000 άτομα άνω των 70 ετών:
Σε ένα μήνα από την 1η δόση:
Και με τα δύο ως άνω εμβόλια: Μείωση της νοσηρότητας (morbidity) κατά 80% [3]
Β) Ως προς τις παρενέργειες
Μόνο κάποιοι που δεν γνωρίζουν τους μηχανισμούς, με τους οποίους δρουν τα εμβόλια και εκείνους με τους οποίους δημιουργούνται παρενέργειες θα δικαιολογούνταν στο να προτείνουν αναστολή της χρήσης οποιουδήποτε εμβολίου.
Και αυτό για τον απλούστατο λόγο ότι ΟΛΑ τα εν χρήσει εμβόλια καταλήγουν στην παραγωγή από τα κύτταρα του δικού μας οργανισμού της «πρωτεΐνης – ακίδας» (spike), με την οποία ο κορωνοϊός προσδένεται στα δικά μας κύτταρα και τα καταστρέφει καθώς πολλαπλασιάζεται μέσα σ’ αυτά. [1]
Τις όποιες παρενέργειες (που συμβαίνουν σε ένα 20% και είναι στην συντριπτική τους πλειοψηφία ήπιες και παροδικές) τις δημιουργεί η πρωτεΐνη spike, που όπως είδαμε παράγεται από όλα τα εν χρήσει εμβόλια (Pfizer, AstraZeneca, Moderna, Gamaleya (Sputnik-V)).
Είναι λοιπόν τουλάχιστον επιπόλαιο και δείγμα άγνοιας να ισχυρίζεται κάποιος ότι υπάρχουν «ελαττωματικές παρτίδες που προκαλούν παρενέργειες».
Ο θάνατος που είχε συμβεί στη Δανία λόγω οξείας θρόμβωσης μετά τον εμβολιασμό και είχε οδηγήσει σε υποθέσεις για «ελαττωματική παρτίδα» αποτελεί μεν σπανιότατη επιπλοκή, αλλά δεν μπορεί να αποκλειστεί η σχέση του με τον εμβολιασμό.
Όπως έχουν καταδείξει πρωτότυπες μελέτες και μάλιστα προερχόμενες από Έλληνες ερευνητές [5,6] , η γλυκοπρωτεΐνη ακίδας – spike διαθέτει μια περιοχή, που προσδένεται ισχυρά με τους «νικοτινικούς υποδοχείς» (λέγονται έτσι γιατί διεγείρονται και από μόρια νικοτίνης) του λεγόμενου «χολινεργικού συστήματος» διαταράσσοντας τη λειτουργία του, η οποία εκτός των άλλων εμπλέκεται και με μηχανισμούς φλεγμονής.
Η διαταραχή αυτή ευθύνεται κατά μεγάλο μέρος για τη «φλεγμονώδη υπεραντίδραση με θύελλα κυτταροκινών», που μπορεί να συμβεί μετά τις πρώτες ημέρες της νόσου και να οδηγήσει σε βαρύτατη πνευμονία, καταστροφή πολλών ιστών και οργάνων και ενδεχομένως σε θάνατο.
Υπάρχει όμως σχέση και μάλιστα θετικά ανατροφοδοτούμενη ανάμεσα στη φλεγμονή και τη θρόμβωση αρτηριών ή φλεβών (που συμβαίνει χρησιμοποιώντας τους μηχανισμούς μιας φυσιολογικής αιμόστασης), που είναι είναι γνωστή εδώ και αρκετά χρόνια [7].
Η πρωτεΐνη ακίδας διαθέτει και μια δεύτερη περιοχή με την οποία προσδένεται στους λεγόμενους υποδοχείς ACE2 (Angiotensin Converting Enzyme 2), οι οποίοι υπάρχουν σε μεγάλους αριθμούς στα κύτταρα των αναπνευστικών βλεννογόνων, αλλά βρίσκονται επίσης και σε άλλα όργανα και συστήματα, μεταξύ των οποίων είναι φυσικά και το ενδοθήλιο (εσωτερικό στρώμα) των αγγείων (αρτηριών και φλεβών). Αυτός είναι άλλωστε ο λόγος, για τον οποίο η νόσος COVID-19 προκαλεί θρομβώσεις σε μεγάλο ποσοστό επί των νοσούντων (20-35%) με ιδιαίτερα μεγάλη θνητότητα ανάμεσα σ’ αυτούς. [8]
Άτομα που έχουν ιστορικό με αγγειίτιδες (π.χ. αυτοάνοσες) ή θρομβώσεις οποιασδήποτε αιτιολογίας, θα μπορούσαν να προφυλάσσονται με αντιθρομβωτικά φάρμακα πριν από τον εμβολιασμό τους σε συνεννόηση με τον ιατρό τους.
Ήδη, στις οδηγίες αντιμετώπισης της ίδιας της νόσου περιλαμβάνεται η χρήση τέτοιων φαρμάκων.
Η (ουσιωδέστατη! ) διαφορά ανάμεσα στη φλεγμονή από τον ίδιο τον ιό και τις σπάνιες παρενέργειες από τα εμβόλια εναντίον του είναι ότι στη δεύτερη περίπτωση ο ιός δεν υπάρχει και κατά συνέπεια δεν αναπαράγεται η (δυνητικώς βλαπτική) spike πέραν μιας περιορισμένης παραγωγής της από τους μηχανισμούς του ίδιου του εμβολίου, την οποία όμως ακολουθεί η σύντομη εξουδετέρωσή της από τα παραγόμενα έναντι αυτής αντισώματα.
Από αυτή τη διαφορά προκύπτει το εξαιρετικά σπάνιο ποσοστό θρομβώσεων με τα εμβόλια (1 θρόμβωση στους 300.000 – 500.000 εμβολιασμούς), λόγω του οποίου δεν αξίζει να προβληματίζεται κανείς για τον «κίνδυνο» αυτόν.
Πρακτικά συμπεράσματα:
Α) Το εμβόλιο της Astra-Zeneca είναι εξίσου αποτελεσματικό και ασφαλές με τα άλλα και μάλιστα ανεξάρτητα από την ηλικία του εμβολιαζομένου.
Β) Αυτοί που εμβολιάζονται δεν αποκτούν τον ίδιο τον ιό και κατά συνέπεια δεν μεταδίδουν καμία νόσο.
Γ) Οι παρενέργειες είναι σπάνιες και παροδικές ενώ οι σοβαρές ανάμεσά τους αποτελούν σπανιότατα έως μεμονωμένα περιστατικά και δεν πρέπει να οδηγούν σε εσφαλμένα συμπεράσματα ως προς την ευεργετική δράση των εμβολίων κατά της COVID-19.
Δ) Όλοι λοιπόν πρέπει να εμβολιάζονται χωρίς ενδοιασμούς. Οι γιατροί ωστόσο θα ήταν καλύτερα να γνωρίζουν και τους μηχανισμούς, διά των οποίων παράγονται οι (όποιες) παρενέργειες.
Παραπομπές - Βιβλιογραφική τεκμηρίωση
[1] Η πρωτεΐνη spike μόνη της δεν μπορεί να πολλαπλασιαστεί μέσα στον οργανισμό (γιατί δεν διαθέτει το γονιδίωμα RNA του ιού), ενώ διεγείρει την ανοσολογική απάντηση του οργανισμού που τελικά την εξουδετερώνει με πρωτεΐνες – αντισώματα. Τα τελευταία παραμένουν στον οργανισμό για μερικούς μήνες (περίπου έξι σύμφωνα με τα ισχύοντα προς το παρόν) παρέχοντας προστασία – ανοσία από λοίμωξη από πραγματικό κορωνοϊό.
[2] Covid-19 vaccine roll-out working, first national study suggests
https://www.ed.ac.uk/edinburgh-infectious-diseases/news/news/covid-19-vaccine-roll-out-working
[3] Early effectiveness of COVID-19 vaccination with BNT162b2 mRNA vaccine and ChAdOx1 adenovirus vector vaccine on symptomatic disease, hospitalisations and mortality in older adults in England
https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2021.03.01.21252652v1
[4] COVID-19 Vaccine AstraZeneca: PRAC investigating cases of thromboembolic events - vaccine’s benefits currently still outweigh risks – Update
https://www.ema.europa.eu/en/news/covid-19-vaccine-astrazeneca-prac-investigating-cases-thromboembolic-events-vaccines-benefits
[5] Nicotinic cholinergic system and COVID-19: In silico evaluation of nicotinic acetylcholine receptor agonists as potential therapeutic interventions. -- Toxicology Reports Volume 8, 2021, Pages 73-83.
Nikolaos Alexandris, George Lagoumintzis, Christos T. Chasapis, Demetres D. Leonidas, Georgios E. Papadopoulos, Socrates J. Tzartos, AristidisTsatsakis, Elias Eliopoulos, Konstantinos Poulas, Konstantinos Farsalinos.
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2214750020304583
[6] Nicotinic cholinergic system and COVID-19: In silico identification of interactions between α7 nicotinic acetylcholine receptor and the cryptic epitopes of SARS-Co-V and SARS-CoV-2 Spike glycoproteins. -- Food and Chemical Toxicology Volume 149, March 2021.
George Lagoumintzis, Christos T.Chasapis, Nikolaos Alexandris, Dimitrios Kouretas, Socrates Tzartos, Elias Eliopoulos, Konstantinos Farsalinos, Konstantinos Poulas.
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0278691521000430?via%3Dihub
[7] Inflammation and haemostasis
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4062321/
[8] Thromboembolism risk of COVID-19 is high and associated with a higher risk of mortality: A systematic review and meta-analysis -https://www.thelancet.com/journals/eclinm/article/PIIS2589-5370(20)30383-7/fulltext